نویسندگان

1 دانشیار مرکز تحقیقات فرهنگ و تاریخ پزشکی، بیوتکنولوژی، تغذیه، بیماری‌های عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی تبریز

2 دانشکده مهندسی معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز

3 استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی اهر

4 معاونت قضایی دادگستری آذربایجان شرقی

5 امور حقوقی دانشگاه پیام نور آذربایجان شرقی

چکیده

تحمیل هزینه‌های غیر ضروری بر بیمار هم با حقوق اولیه بیماران و هم با شأن و شرافت ذاتـی و تاریخــی علم پزشکی و کادر پزشکی منافات دارد و همچنین همه سوگندنامه‌ها، پندنامه‌ها، منشورهای اخلاقی پزشکی و ... در طول تاریخ کادر پزشکی را ملتزم نموده‌اند که منافع بیمار را بر منافع خود مقدم بدارند و در تیمار و تسکین آلام بیماران حداکثر مساعی خود را به کار گیرند.
در پدیده سهم‌خواری، متأسفانه پزشک و یا کادر پزشکی سهم خوار، برخلاف اصول بنیادین همه سوگندنامه‌های پزشکی از یک طرف و از طرف دیگر بر خلاف شأن و شرافت ذاتی حرفه پزشکی، به ضرر بیمار و به نفع خود، به سودجویی غیر اخلاقی می‌پردازد و اساس اعتماد پزشک ـ بیمار را به شدت مخدوش می‌نماید.
مطابق نظامات دولتی و مقررات نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران نیز سهم‌خواری جزء موارد روشن قصور پزشکی بوده و قابل پیگرد سازمانی و حقوقی است، همچنانکه در بسیاری از کدهای اخلاقی ناظر بر عملکرد جامعه پزشکی و در اساسنامه انجمن‌های پزشکی و قوانین نظام پزشکی در جوامع مختلف نیز موضوع سهم‌خواری، رفتاری غیراخلاقی و بعضاً غیرقانونی در نظر گرفته شده و در پاراگراف پنجم سوگندنامه دانشجویان و پزشکان ایرانی هم بر پرهیز از آزمندی و نگاهبانی دانش پزشکی از سیم و زر تأکید شده است. فتاوی فقهی مراجع تقلید نیز وجوه حاصل از سهم‌خواری را غیرمشروع می‌دانند.در اساسنامه انجمن جهانی پزشکی در قسمت مربوط به تعارض منافع از سهم‌خواری یاد شده و این پدیده مذموم شمرده شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Ethical and Legal Aspects of Fee Splitting in Healthcare

نویسندگان [English]

  • Abdolhassan Kazemi 1
  • Mostafa Kazemi 2
  • Nejat Pheyzolahei 3
  • Sadyar Ataloo 4
  • Mohammad Masoud Nia 5

1 Associate Professor Center for Culture and Medical History, Biotechnology, Nutrition, Infectious Diseases and Tropical Medicine Research, Tabriz University of Medical Sciences

2 Faculty of Architecture, Islamic Art University of Tabriz

3 Assistant Professor of Islamic Azad University of Ahar

4 Legal Deputy of Department of Justice of East Azarbaijan

5 Legal Affairs of Payam Noor University of East Azarbaijan

چکیده [English]

Imposing unnecessary medical and healthcare costs upon patients is in direct contrast with patient rights and the spiritual and historical values of medical practice and it seriously undermines the honor regarding doctors and healthcare teams. All medical oaths and affidavits have repeatedly emphasized on the fact that medical teams and staff must take precedence over the patient’s rights and gains rather than their own. Such oaths clearly state that healthcare imposers must fulfill their duty regarding the patient’s physical and mental comfort.
   In the event of fee splitting, the medical staff not only neglect and undermine the medical affidavits but also seriously damage the hard gained doctor-patient trust and the historical honor of their profession.
   Within the law and justice system in practice in the Islamic Republic of Iran, fee splitting in considered unacceptable and illegal and fee splitters may be pursued by law. The same is true in different societies and most medical councils and accepted ethical codes and guidelines. It is clearly stated in the fifth paragraph of the medical affidavit vowed by all Iranian medical students and doctors that fee splitting is considered amoral and even illegal and that healthcare and medical practices are not to be used as a means of gathering wealth for oneself. All Islamic religious leaders have also questioned the lawfulness of money and wealth earned by fee splitting. The act of fee splitting is also recognized as unethical and unlawful in the guidelines and codes affected by universal medicine societies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fee Splitting
  • Patient rights
  • Medical honor
  • Medical Oaths

  1. آموزگار، مرتضی، تعقیب کیفری و انتظامی پزشک مقصر، انتشارات مجد، 1385.
  2. زاهدی، فرزانه و لاریجانی، باقر، تسهیم درامدها و اخلاق پزشکی، مجله دیابت و لیپید ایران، دوره 6 (شماره 1)، 1385.
  3. عباسی، محمود، جزای پزشکی، انتشارات موسسه حقوقی پزشکی سینا، 1383.
  4. عباسی، محمود، مجموعه قوانین و مقررات پزشکی و دارویی، انتشارات حقوقی، 1379.
  1. عباسی، محمود، «مطالعه تطبیقی مسئولیت ناشی از سهم‌خواری در پزشکی» در چکیده مقالات دومین کنگره اخلاق پزشکی ایران، 30-28

 

  1. Budd JH. What is wrong with fee splitting? JAMA. 1966 Jan 10;195 (2):117-8.
  2. Dickens BM, Cook RJ. Conflict of interest: legal and ethical aspects. Int J Gynaecol Obstet. 2006 Feb;92(2):192-7.
  3. Hannah HW. Fee splitting, kickbacks, rebates, and commissions, J Am Vet Med Assoc. 1998 Apr 1;212(7).
  4. Kunstadter RH. Fee splitting now outlawed in Illinois. Proc Inst Med Chic. 1971 Sep;28 (11):463-4.
  5. Revenaugh RP. Billing under the new fee-splitting legislation. IMJ Ill Med J. 1971 Sep; 140 (3): 228-9.
  6. Schulte DJ. Illegal and unethical referral fees and fee splitting. J Mich Dent Assoc. 2006 Nov; 88 (11):16.
  7. Thompson RE. The ethical aspects of gain sharing with physicians. Physician Exec. 2004 May-Jun;30(3):20-2.
  8. Tillis BP. Editorial: It's fee splitting, it's illegal. N Y State Dent J. 1974 Oct;40(8):458.
  9. Weber RD. Practice management contracts/illegal fee-splitting, Mich Med. 1998 Mar;97(3):8-10.

CAPTCHA Image