نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور تهران

2 وکیل پایه یک دادگستری و دکترای حقوق بین‌الملل

چکیده

جامعه بین‌المللی به‌رغم پیشرفت‌های شگرفی که در عرصه‌های مختلف حقوق بین‌الملل و به ویژه در زمینة حقوق بشر داشته است، متاسفانه هنوز شاهد وقایع و بحران‌های دهشتناکی می‌باشد؛ این بحران‌ها علاوه بر نابودی جان و مال و امنیت بسیاری از انسان‌ها، حاکمیت و امنیت ملی برخی از کشورها را نیز در معرض تهدید و آسیب قرار داده است. ناکارآمدی روند مداخله بشر دوستانه و عدم انطباق آن با مقررات حقوق بین‌الملل و همچنین ناکارآمدی نظام امنیت بین‌المللی موجود، اندیشمندان حقوق بین‌الملل را بر آن داشت تا با ارائه نظریة مسئولیت حمایت، باب مفاهیم جدیدی را در عرصة حقوق بین‌الملل، بگشایند. مسئولیت حمایت مبنای اقدام شورای امنیت و برخی کشورها در بحران‌هایی همچون دارفور سودان، عراق، یوگسلاوی سابق و گرجستان و غیره بوده است. این نظریه که از اواخر دهة نود قرن گذشته مطرح و در سال 2005 مورد تصویب سران جهان قرار گرفته و پس از آن در سال‌های 2009 و 2011 مورد استقبال و حمایت جامعه بین‌الملل قرار گرفته است، در احکام و مقررات نظام حقوقی اسلام نیز محمل‌های قوی داشته و به نحو قاطع و ملموسی در قرآن و سنت به منصه ظهور رسیده است. بدیهی است توجه و پذیرش این نظریه و یا عدم اعتناء به آن بر نظام امنیت جهانی و نیز امنیت ملی دولت ها تأثیرگذار بوده و هست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Survey of the Doctrine of Protection Responsibility in the Islamic Legal System with Emphasis on the National Security

نویسندگان [English]

  • Hossein Sartipi 1
  • Yousef Farzaneh 2

1 Assistant professor of Law, Payam Noor University, Tehran

2 Lawyer and a PhD in International Law

چکیده [English]

In spite of that international community have seen very huge progress in different aspects of international law , especially in humanitarian law , but unfortunately it is in front of a lot of big crisis yet ; these crisis had attacked the body, wealth and security of many humans and also had attacked the authority and national security of many countries. Insufficiency of humanitarian introversion and its contrary with international regulations and also insufficiency of international security had forced international jurists to open new notions as the responsibility to protect in international area. according to this theory that criticized in the articles of 138 and 139 of the 2005 world summit outcome , each country has the responsibility to protect of it nationals against Genocide , war crimes , race cleansing and crimes against humanity an in the case of failure of responsible country , international community through united nation organization has responsibility to protect of humanity by restore to peaceful diplomatic and humanitarian instruments including other peaceful instruments mentioned in the sixth and seventh chapter of the charter of the united nations against Genocide , war crimes , race cleansing and crimes against humanity .
The Security Council and some countries based their actions of intervention on the responsibility to protect in the crisis such as Sudan, Iraq, former Yugoslavia and Georgia. This theory that commenced during 90th decade recognized by the 2005 and 2009 world summit outcome and also welcomed by the international community has very strong bases in Islamic rules and we can find some roots for it in holy Qur'an and holy prophets jurisprudence. it is obvious that the acceptance and applying with the responsibility to protect or non observance to it ,will influence the national and international security. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • responsibility to protect
  • United Nations Charter
  • The Legal System of Islam
  • Oppresseds
  • The Rejection of Domination
  • Sovereignty
  • National Security

  1. قرآن کریم؛ ترجمه استاد فولاد­وند.
  2. ترابی طباطبایی، جمال؛ دائره المعارف علوم اجتماعی، پژوهشکده راهبردی،1387.
  3. جمعی از نویسندگان؛ زیر نظر ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1353-1366.
  4. حقیقت، سید صادق؛ مسئولیت­های فراملی در سیاست خارجی دولت اسلامی، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، 1376.
  5. روشندل، جلیل؛ امنیت ملی و نظام بین­الملل، کتاب سرای عدالت، 1388.
  6. زارعی، بهادر؛ نگرشی بر سیاست خارجی ایران در ژئوپلیتیک منطقه خزر و آسیای جنوبی، انتشارات تهران دادگستر، 1386.
  7. شکوری، ابوالفضل؛ فقه سیاسی اسلام، جلد 2، قم، ستاد بزرگداشت پنجاهمین سالگرد شهادت مدرس، 1367.
  8. مطهری، مرتضی؛ جهاد، تهران، صدرا، بی­تا.
  9. موثقی، سید احمد؛ جنبش­های اسلامی معاصر، تهران، سمت، 1374.
  10. موسوی، حسین؛ امنیت فلسفه حکومت، بی‌نا، 1389.
  11. _____________ ؛ کتاب البیع، قم، مؤسسة اسماعیلیان، چاپ چهارم، 1410 ه.ق.
  12. _____________ ؛ حکومت اسلامی، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
  13. _____________ ؛ صحیفه امام، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378.
  14. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
  15. ابن ابی الحدید المدائنی، عبدالحمید؛ شرح نهج البلاغه، قم، داراحیاء الکتب العربیه، بی­تا.
  16. ابن هشام، عبدالملک؛ السیرة النبویة، بیروت، داراحیاء التراث العربی، 1355 ه.ق.
  17. بجنوردی، محمد؛ القواعد الفقهیه، تهران، نشر بنیاد، چاپ دوم، 1372.
  18. حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، 1411 ه.ق.
  19. حلبی، حمزة بن علی؛ غنیة النزوع الی علمی الاصول و الفروع، قم، مؤسسة الامام الصادق، 1417 ه.ق.
  20. زحیلی، وهبة؛ آثار الحرب فی الفقه الاسلامی، دمشق، دارالفکر، چاپ چهارم، 1412 ه.ق.
  21. سید قطب؛ فی ظلال القرآن، بیروت، دارالشروق، چاپ هفتم، بی­تا.
  22. شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن علی؛ من لا یحضره الفقیه، جلد 4، قم، جامعة المدرسین، چاپ دوم، 1404 ه.ق.
  23. شیخ طوسی، محمد بن حسن؛ النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی، بیروت، دارالاندلس، اوفست، قم، منشورات قدس، بی­تا.
  24. شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان؛ المقنعة فی الاصول و الفروع، قم، مؤسسة النشرالاسلامی، 1410 ه.ق.
  25. طباطبایی، محمد حسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة علمی مطبوعات، 1417 ه.ق.
  26. طریحی، فخرالدین؛ مجمع البحرین، جلد ۲ و 5، تهران، مرتضوی، 1362.
  27. فیض کاشانی، محسن؛ المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، تهران، مکتبة الصدوق، 1340.
  28. کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، 1365.
  29. محقق کرکی، علی بن حسین؛ جامع المقاصد فی شرح القواعد، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، 1408 ه.ق.
  30. مروارید، علی اصغر؛ سلسلة الینابیع الفقهیة، بیروت، دارالتراث، 1410 ه.ق.
  31. موسوی خمینی، روح الله؛ تحریرالوسیله، قم، دارالکتب العلمیه، اسماعیلیان، سال 1412 ه.ق.
  32. نجفی، محمد حسن؛ جواهر الکلام، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، بی تا.

 

 

  1. Bellamy Alex J; Williams, Paul D; 2006, "The West and Contemporary Peace Operations", Journal of Peace Research.
  2. Bellamy Alex J; Davies, Sara E; Glanville, Avies and Luke; 2011, The responsibility to protect and international law, Martinius Nijhoff Publisher.
  3. Gareth Evans; 2008, The Responsibility Protect (Ending Mass Atrocity Crimes Once and For All), The Brookings institution.
  4.  ICISS; 2001, The Responsibility to Protect, Ottawa: International development research center.
  5. Richard H. cooper and Juliette voinok kohler; 2006, The responsibility to protect : the  new golobal moral compact,world puplic opinion org.
  6. UN General Assembly; 2005, World Su, it,s Outcome 2005, Resolution A/RES/60/1 October 24.

CAPTCHA Image