جرم‌انگاری حقوق بشری؛ از اقتضائات صحیح اخلاقی تا خود‌مختاری

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

چکیده

در موضوع جرم‌انگاری، حقوق بشر با چالشی آشکار مواجه است؛ از یکسو تأکید بر خوداستقلالی انسان‌ها، راه را بر هر گونه ایجاد محدودیتی بسته است و تنها اصل ضرر را یگانه معیار جرم‌انگاری معرفی می‌کند. از سوی دیگر تصریح به اخلاق عمومی و مقتضیات صحیح اخلاقی در متن اعلامیه و میثاق، موهِم این امر است که شاید بتوان از اصل ضرر فراتر رفت و پدرسالاری قانونی و اخلاق‌گرایی قانونی را نیز به عنوان معیارهای جرم‌انگاری مورد پذیرش قرار داد. نویسندگان حقوق بشر به چنین چالشی توجه نداشتند، اما به مرور خوداستقلالی، اصل ضرر را به عنوان یگانه معیار جرم‌انگاری مبتنی بر حقوق بشر مورد پذیرش قرار داد و به حذف جرم‌انگاری‌های مبتنی بر سایر معیارها همت گمارد. در این مقاله به بررسی چالش خودمختاری و مقتضیات صحیح اخلاقی که هر دو مورد تأکید اعلامیه حقوق بشر هستند، خواهیم پرداخت و نتایج هر یک را مورد واکاوی قرار خواهیم داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Criminalization from Human Rights Perspective, the Demands of the Moral Right to Self-Determination

نویسنده [English]

  • Mohsen borhani
Assistant professor of criminal law, University of Tehran
چکیده [English]

Human rights faces an obvious challenge concerning criminalization. On the one hand, putting emphasis on individual autonomy of human beings has blocked any attempt to impose any restrictions, the harm principle being the only criterion of criminalization. On the other hand, putting stress on public morals and proper moral norms in the text of the UDHR and ICCPR implies that we may go beyond the harm principle and adopt legal patriarchy and legal morality as additional criteria in criminalizing human rights issues. Authors on human rights have failed to address this issue and as a result the harm principle has been gradually adopted as the only criterion in criminalizing human rights issues and this has resulted in the failure to take other criteria of criminalization into account. This article aims to address and explore the challenge between individual autonomy and proper moral requirements, both of which have been stressed in the UDHR. Each perspective will be analyzed critically.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Autonomy- Good morals- Criminalization- Principle of harm
  • Legal paternalism- Legal moralism
  1. امیرارجمند، اردشیر؛ مجموعۀ اسناد بین‌المللی حقوق بشر، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، 1381.
  2. برهانی، محسن؛ محمدرضا، رهبرپور؛ چرایی جرمانگاری در قلمرو اخلاق زیستی، فصلنامه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، 1390.
  3. پترسون، مایکل؛ ویلیام، هاسکر؛ بروس، رایشنباخ ؛ دیوید، بازینجر؛ عقل و اعتقاد دینی، ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی، تهران، طرح نو، چاپ هفتم، 1389.
  4. شهریاری، حمید؛ فلسفه اخلاق در تفکر غرب از دیدگاه السدیر مکاینتایر، تهران، انتشارات سمت، چاپ اول، 1385.
  5. فیرحی، داوود؛« اسلام و حقوق بشر؛ گزارشی نشانهشناختی»، در مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی حقوق بشر مبانی نظری حقوق بشر، قم، دانشگاه مفید، 1382.
  6. قیاسی، جلال‌الدین؛ مبانی سیاست جنایی حکومت اسلامی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1385.
  7. گسن، ریموند؛ جرم‌شناسی کاربردی، ترجمه مهدی کی‌نیا، چاپ اول، تهران، نشر مترجم، 1370.
  8. ملکیان، مصطفی؛ «معرفت: گوهر ادیان»، در: سنت و سکولاریسم، تهران، مؤسسه فرهنگی صراط، چاپ دوم، 1382.
  9. میل، جان استوارت؛ (1385)، دربارۀ آزادی، ترجمه جواد شیخ الاسلامی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ پنجم، 1385.
  10. هارت، هربرت؛ آزادی، اخلاق، قانون، ترجمه محمد راسخ، تهران، طرح نو، چاپ اول، 1388.
  11. هلمز، رابرت ال؛ مبانی فلسفه اخلاق، ترجمه مسعود علیا، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم، 1385.

 

 

  1. Buss, Sara; 2008, personal autonomy, in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. URL= http://plato.stanford.edu/ entries/personal-autonomy
  2. Christman, John; 2008, Autonomy in Moral and Political Philosophy, in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. URL= http://plato.stanford.edu/ entries/autonomy-moral
  3. Clarkson, CMV; 2005, Understanding Criminal Law, London, Sweet & Maxwell Ltd.
  4. Devlin, P; 1965, The Enforcement of Morals, Oxford, Oxford University press. 
  5. Dworkin, Gerald; 2010, Paternalism, in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. URL= http://plato.stanford.edu/ entries/paternalism
  6. Feinberg, Joel; 1986, Harm to Self, New York, Oxford University Press.
  7. __________ ; 1985, Offence to others, New York, Oxford University Press.
  8. Gert, Bernard; 2008, The Difinition of Morality, in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. URL= http://plato.stanford.edu/ entries/morality-definition
  9. Hart, H.L.A, (1958), Positivism and Separation of Law and Morality, Harvard Law Review, Vol.71, No.4
  10. Hart, H.L.A; 1968, Social Solidarity and the Enforcement of Morality, Chicago Law Review, Vol. 35, No. 1.
  11. Hill Jr, Thomas E; 2001, Autonomy of moral agent, in: Encyclopedia of Ethics, edited by Lawrence C.Becker and Charlotte B.Becker, New York and London, Routledge.
  12. Schonsheck, Jonathan; 1994, On Criminalization, Kluwer Academic Publisher, New York.
  13. Stanton, John; 2006, The Limits of Law, in: Stanford Encyclopedia of Philosophy. URL= http://plato.stanford.edu/ entries/law-limits
  14. Wolfonden; 1957, Roport of the Committee on Hemosexual offences and prostitution.

 

 

CAPTCHA Image