نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای الاهیات، دانشگاه مفید

2 استادیار الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مفید

3 دکتری فقه و اصول

چکیده

تخفیف مجازات برای زنان در سراسر ابواب فقهی اسلام مشاهده می‌شود که این تخفیفات ناشی از نگاه حمایتی اسلام به جنسیت زنان و اهمیت والای روحیات، عواطف و موقعیت اجتماعی بی‌بدیل آنان نزد قانونگذار اسلامی است. فقه امامیه نسبت به اکثر نظامات حقوقی دنیا که داعیه‌دار دفاع از حقوق-بشر، علی‌الخصوص حقوق زنان‌اند در این زمینه برتر است. این حجم از ریزبینی و توجه به روحیات و خصوصیات روانی زنان در تشریع احکام اگر نگوئیم بی‌نظیر، کم‌نظیر است. قوانین موضوعه ایران نیز که مبتنی بر فقه اسلامی است تا حدودی و نه در تمامی موارد این تخفیفات را لحاظ کرده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به موارد تخفیف کیفرهای زنان بزهکار به‌طور مستند و مستدل در شریعت اسلام و نظام حقوقی ایران پرداخته است؛ ازجمله‌ی این موارد: مجازات زن مرتد، مجازات زن محارب، مجازات زن در جرم بغی، تخفیف در مجازات تعزیری، عدم جواز تبعید زن به‌واسطه زنا و قوادی، عدم اجرای حد زنا و تخفیف و به تعویق انداختن اجرای حدود زن حامله، مرضعه، مستحاضه و نفساء است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Discrimination on Women's Punishment in Jurisprudence and the Rules of Iran

نویسندگان [English]

  • Mostafa Bekhrad 1
  • Seyyed Abolfazl Mousavian 2
  • Mohammad Azim Darvishi 3

1 PhD student of theology, Mofid University

2 Assistant Professor of Theology, Mofid University

3 PhD of jurisprudence and principles

چکیده [English]

In the legal system of Islam, women have a special status, and issues such as gender, morale, emotions and their social status have been considered by the Islamic legislator in defining punishment and limits. Throughout the jurisprudence, and in particular in Qisas and Hodod, there are numerous discounts for delinquent women, all of which are based on the components mentioned. This volume of microbiology and attention to the morale and psychological characteristics of women in the Islamic legislative system have raised a wide umbrella for women, which has led to a privileged position among the world's legal systems. This descriptive-analytic method has been documented in the Shari'a of Islam and the Iranian legal system in Iran, including the following: punishment of apostate women, punishment of marriage women, punishment of women in offense, discount on punishment, lack of The license for the exile of a woman, the lack of adultery and discount, and the postponement of the execution of pregnant women, Breastfeeding, Hayes, and Peculiarities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discounts
  • Supportive causes
  • Compensation for punishment
  • Criminal offenses
  • Gender differences

  1. قرآن کریم
  2. شوشتری، سید محمد حسن (1427 ق)، دیدگاه‌های نو در حقوق، جلد 1، تهران: نشر میزان.
  3. مطهری، مرتضی (بی تا)، فقه و حقوق، جلد 3، قم: انتشارات صدرا.
  4. مکارم، ناصر(1425 ق)، تعزیر و گستره آن، قم: انتشارات مدرسه الإمام علی بن أبی طالب‌ع.
  5. منتظری، حسین علی (1409 ق)، مبانی فقهی حکومت اسلامی،جلد8، قم: مؤسسه کیهان.
  6. منتظری، حسین علی (بی تا)، رساله استفتاءات، جلد 3، قم: بی جا.
  7. نجفی، حسین (1388ش)، اسلام و تفاوت‌های جنسیتی در نهادهای اجتماعی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دفتر امور بانوان وزارت کشور.
  8. ابن براج، قاضی (1406 ق)، المهذب، جلد 2، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  9. ابن جنید، محمد بن احمد (1416ق)، مجموعه فتاوی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  10. ابن حمزه، محمد بن علی (1408ق)، الوسیله إلی نیل الفضیله، قم: انتشارات کتابخانه آیه الله مرعشی نجفی ره.
  11. ابن قدامه (1388ق)، المغنی، چاپ هشتم، قاهره: مکتبه القاهره.
  12. ابن قدامه (1414ق)، الکافی فی فقه الإمام أحمد، چاپ چهارم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
  13. ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق)، لسان العرب،جلد 14، چاپ سوم، بیروت: دار صادر.
  14. احسایی، ابن ابی جمهور (1405ق)، عوالی اللئالی العزیزیه، جلد4، قم: دار سید الشهداء.
  15. اردبیلی، احمد بن محمد (1403 ق)، مجمع الفائده و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، جلد 13، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  16. اردبیلی، سید عبد الکریم (1427ق)، فقه الحدود و التعزیرات، جلد4، قم: مؤسسة النشر لجامعه المفید.
  17. انصاری، شیخ انصاری (1415 ق)، صراط النجاه، قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم.
  18. برقی، احمد بن محمد (1371ق)، المحاسن، جلد2، چاپ دوم، قم: دار الکتب الإسلامیه.
  19. بیهقی، أحمدبن الحسین (1424 ق)، السنن الکبری، چاپ دوم، بیروت:دارالکتب العلمیه.
  20. تبریزی، جواد بن علی (1417 ق)، أسس الحدود و التعزیرات، قم: دفتر مؤلف.
  21. جزیری، عبد الرحمن (1419 ق)، الفقه علی المذاهب الأربعه و مذهب أهل البیت (ع)، جلد 5، بیروت: دار الثقلین.
  22. جصاص، أحمد بن علی (1405 ق)، أحکام القرآن، چاپ پنجم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  23. حائری، سید علی بن محمد (1418 ق)، ریاض المسائل، جلد 5، قم: مؤسسه آل البیت (ع).
  24. حرّ عاملی، محمد بن حسن (1409 ق)، وسائل الشیعه، جلد22و28، قم:مؤسسه آل البیت‌ (ع).
  25. حسینی ، سید جواد (1419 ق)، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلاّمه، جلد 12، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  26. حکیم، سید محمد سعید (1427 ق)، مسائل معاصره فی فقه القضاء، چاپ دوم، نجف: دار الهلال.
  27. حلبی، ابن زهره (1417ق)، غنیه النزوع إلی علمی الأصول و الفروع، قم: مؤسسه امام صادق (ع).
  28. حلبی، ابو الصلاح (1403ق)، الکافی فی الفقه، اصفهان: کتابخانه عمومی امیر المؤمنین‌ (ع).
  29. حلّی، ابن ادریس (1410 ق)، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، جلد 3، چاپ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  30. حلّی، حسن بن یوسف (1388 ق)، تذکره الفقهاء، قم: مؤسسه آل البیت (ع).
  31. حلّی، حسن بن یوسف (1413 ق)، قواعد الأحکام فی معرفه الحلال و الحرام، جلد3، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  32. حلّی، حسن بن یوسف (1413ق)، مختلف الشیعه فی أحکام الشریعه، جلد 9، چاپ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  33. حلّی، حسن بن یوسف (1420 ق)، تحریر الأحکام الشرعیه علی مذهب الإمامیه، جلد 5، قم: مؤسسه امام صادق (ع).
  34. حلّی، فخر المحققین (1387 ق)، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، جلد 4، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
  35. حلّی، محقق، نجم الدین (1408 ق)، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد4، دوم، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
  36. حلّی، یحیی بن سعید (1405 ق)، الجامع للشرائع، قم: مؤسسه سید الشهداء العلمیه.
  37. خالصی، محمد باقر (1413 ق)، أحکام المحبوسین فی الفقه الجعفری، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  38. خمینی، سید روح اللّه (1425 ق)، تحریر الوسیله، جلد 2، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  39. خویی، سید ابوالقاسم (1413 ق)، معجم رجال الحدیث، جلد3، چاپ پنجم، قم: مؤسسه الإمام الخوئی.
  40. خویی، سید ابوالقاسم (1418 ق)، التنقیح فی شرح العروه الوثقی، جلد1، قم: مؤسسه الإمام الخوئی.
  41. خویی، سید ابوالقاسم (1422 ق)، مبانی تکمله المنهاج، جلد 41، قم: مؤسسه الإمام الخوئی.
  42. راوندی، قطب الدین (1405 ق)، فقه القرآن، جلد 2، چاپ دوم، قم: انتشارات کتابخانه آیه‌الله مرعشی.
  43. سرخسی، محمد بن أدبی سهیل (1421 ق)، المبسوط، بیروت: دارالفکر للطباعه.
  44. سیدقطب، ابراهیم الشاربی (1412 ق)، فی ظلال القرآن، بیروت: دارالشروق.
  45. سیوری، مقداد بن عبد اللّه (بی تا)، کنز العرفان فی فقه القرآن، جلد 6، قم: انتشارات قدس.
  46. شافعی، محمد ابن ادریس (1403 ق)، الاُم، جلد5، بیروت: دارالفکرللطباعه والنشر و التوزیع.
  47. شریف، مرتضی (1415 ق)، الانتصار فی انفرادات الإمامیه، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  48. صدوق، محمّد بن علی بن بابویه (1413 ق)، من لا یحضره الفقیه، جلد3و4، چاپ دوم، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  49. صدوق، محمّد بن علی بن بابویه (1415 ق)، المقنع، قم: مؤسسه امام هادی (ع).
  50. صدوق، محمّد بن علی بن بابویه (1418 ق)، الهدایه فی الأصول و الفروع، قم: مؤسسه امام هادی (ع).
  51. طبرسی، امین الاسلام (بی تا)، تفسیر مجمع البیان، قم: المجمع العالمی لأهل البیت (ع).
  52. طبسی، نجم الدین (بی تا)، النفی و التغریب فی مصادر التشریع الإسلامی، قم: بی جا.
  53. طریحی، فخر الدین (1416 ق)، مجمع البحرین، جلد 1، چاپ سوم ، تهران: کتابفروشی مرتضوی.
  54. طوسی، محمد بن حسن (1387 ق)، المبسوط فی فقه الإمامیه، جلد 8، تهران: المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه.
  55. طوسی، محمد بن حسن (1390 ق)، الاستبصار فیما اختلف من الأخبار، جلد 4 و 3، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
  56. طوسی، محمد بن حسن (1407 ق)، الخلاف، جلد 5، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  57. طوسی، محمد بن حسن (1400 ق) ، النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، چاپ دوم ، بیروت: دار الکتاب العربی.
  58. طوسی، محمد بن حسن (1407 ق)، تهذیب الأحکام، جلد 6 و 10، چاپ چهارم ، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
  59. عاملی، زین الدین (1410 ق)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، المحشّی ـ کلانتر، جلد 9، قم: داوری.
  60. عاملی، زین الدین (1413 ق)، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، جلد 14 و 15، قم: مؤسسه المعارف الإسلامیه.
  61. عاملی، محمد بن مکی (1410ق)، اللمعه الدمشقیه فی فقه الإمامیه، بیروت: الدار الإسلامیه.
  62. عاملی، محمد بن مکی (1417 ق)، الدروس الشرعیه فی فقه الإمامیه، جلد 2، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  63. العمرانی الیمنی الشافعی (1421 ق)، البیان فی مذهب الإمام الشافعی، جلد12، جده: دارالمنهاج.
  64. فاضل هندی، محمد بن حسن (1416 ق)، کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، جلد 10، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
  65. فاضل، جواد بن سعد (بی تا)، مسالک الأفهام إلی آیات الأحکام، جلد 4، بی جا.
  66. فراهیدی، خلیل بن احمد (1410 ق)، کتاب العین، جلد 8، چاپ دوم ، قم: نشر هجرت.
  67. فیض کاشانی، محمد محسن (بی تا)، مفاتیح الشرائع، جلد2، قم: انتشارات آیه الله مرعشی.
  68. کلینی، ابو جعفر (1407 ق)، الکافی، جلد 8 و 7، چاپ چهارم ، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
  69. کوفی، محمد (بی تا)، الجعفریات ـ الأشعثیات، تهران: مکتبه نینوی الحدیثه.
  70. گلپایگانی، سید محمدرضا (1412 ق)، الدر المنضود فی أحکام الحدود، جلد 1 و 3، قم: دار القرآن الکریم.
  71. مجلسی، محمد باقر (1404 ق)، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، جلد 23، چاپ دوم ، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
  72. مجلسی، محمد باقر(1410 ق)، بحار الأنوار، جلد 76، بیروت: مؤسسه الطبع و النشر.
  73. مجلسی، محمد باقر(بی تا)، حدود و قصاص و دیات، تهران: مؤسسه نشر آثار اسلامی.
  74. مفید، شیخ المفید، محمّد (1413 ق)، أحکام النساء. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
  75. مفید، شیخ المفید، محمّد (1413 ق)، المقنعه. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
  76. مکارم، ناصر (1418 ق)، أنوار الفقاهه ـ کتاب الحدود و التعزیرات، قم: انتشارات مدرسه الإمام علی بن أبی طالب (ع).
  77. مؤمن، علی (1421 ق)، جامع الخلاف و الوفاق، قم: زمینه سازان ظهور امام عصر (ع).
  78. مؤمن، محمد (1422 ق)، مبانی تحریر الوسیله ـ کتاب الحدود، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
  79. نجفی ، محمد حسن (1404 ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، جلد 41، چاپ هفتم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  80. نوری محدث، میرزا حسین (1408 ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، جلد 18، بیروت: مؤسسه آل البیت (ع).
  81. هندی، علی بن حسام الدین (1989 م)، کنزالعمال فی سنن الأقوال و الأفعال، جلد 6، بیروت: مؤسسه الرساله.

 

CAPTCHA Image