نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشگاه تهران، پردیس فارابی. ایران.

2 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشگاه یزد. ایران

چکیده

مفهوم حوزۀ عمومی از جمله مفاهیم نشأت گرفته از نظام معرفتیِ مدرن است که حسبِ ارتباط تنگاتنگ با حق‌ها و آزادی های اساسیِ شهروندان، ازنظر برخی ازمتفکّران علوم اجتماعی، نقطۀ عزیمت و بسترِ تحقّقِ مردم‌سالاری به شمارمی رود و پژوهش حاضر بر آن است تا ضمن تحلیل مفهومیِ حوزۀ عمومی‌، به نسبت سنجیِ آن با نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران بپردازد. پذیرشِ نسبیّتِ حقایق و قابلیّت نقد و تغییرگزاره‌های مربوط به زیست جمعی، جوهرۀ مفاهیم حوزۀ عمومی وگفتگوی عمومی را شکل می‌دهد. بدون هیچ‌گونه قضاوت ارزشی میان دو نظام معرفتی و داوری در برتریِ یکی بر دیگری‌، رهیافت نوشتار حاضر حاکی از آن است که به اقتضای مکتبی و کمال گرا بودنِ قانون اساسی‌، نمی‌توان تطبیق کاملی میان حوزۀ عمومی و نظام حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران برقرار کرد و تنها با تفاسیر و برداشت‌های نوین می‌توان انتظار داشت که این دو نظام به هم نزدیکتر گردند و از مزایای یکدیگر بهره ببرند ؛ ولی درعین حال این‌همانیِ میان آن‌ها قطعاً منتفی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Public Domain and its Relation to the Constitution Law System of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • ahmad habibnezhad 1
  • omid shirad 2

1 Assistant Prof. at Farabi branch of Tehran University. Iran

2 Assistant Prof. at Yazd University. Iran

چکیده [English]

The concept of the public domain is one of the concepts derived from the modern epistemic system, which is closely linked to the fundamental rights and freedoms of citizens, including freedom of speech, freedom of opinion, the right to engage citizens in the field of public affairs, and the right to organize, from the point of view of social science experts. The departure and the base for the realization of the people's religion are considered. Studies carried out in the spirit of expert thought, Jürgen Habermas, suggest that the acceptance of the relativity of facts and the ability to critique and change all the propositions are related to the social life, forms the essence of the theory of the public domain and the general discussion. Without any intention to rate the epistemic universe, the approach of writing suggests that the school system and the ideological nature of the political system, which are based on the various principles of the constitution, makes it impossible to fully reconcile the general sphere

کلیدواژه‌ها [English]

  • public domain
  • public discussion
  • Political System: Civil Society
  • epistemic system

الف- کتب و مقالات

الف-1: فارسی و عربی

  1. اشرف نظری، علی (1390)،  مدرنیته و هویت سیاسی در ایران، چاپ اول، تهران: نشر میزان.‌
  2. آزاد، تقی‌ و یحیی امامی (1383)، «تکوین حوزۀ عمومی و گفتگوی عقلانی‌، بررسی موردی چند تشکّل دانشجویی»، مجله جامعه شناسی ایران‌، دوره پنجم‌، شماره اول، صص 58-89.
  3. بیات‌، عبدالّرسول و دیگران (1381)،  فرهنگ واژه‌ها، چاپ اول، قم: موسسۀ اندیشه و فرهنگ دینی.
  4. تامپسون، جان (1380)، رسانه‌ها و مدرنیته، نظریۀ اجتماعی رسانه‌ها، ترجمۀ مسعود اوحدی‌، چاپ اول، تهران: انتشارات سروش.
  5. تیلور، چارلز (1377)، «ایجاد جامعۀ مدنی»‌، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، ترجمۀ مسعود صادقی، ‌شمارۀ دوم، صص  145-158.
  6. جهانبگلو، رامین‌ (1377)، نقد عقل مدرن : مصاحبه با بیست تن از صاحب­نظران و فیلسوفان معاصر، ترجمۀ حسین سامعی‌، چاپ اول، تهران: نشر فرزان روز.‌
  7. حبیب نژاد‌، سید احمد (1394)، «وجدان جمعی نیروی سازنده قانون اخلاقی»، فصلنامۀ تخصصی دین و قانون، شمارۀ 8، صص69-96.
  8. حبیب نژاد‌، سید احمد (1395)، «شرایط تحدید حقوق و آزادی‌ها با تأکید بر نظم عمومی»،  فصلنامۀ علمی پژوهشی  حقوق تطبیقی «نامه مفید»، شمارۀ 105، صص53-78.
  9. حبیب نژاد‌، سیداحمد‌ (1390)، «شرایط کاندیداتوری در انتخابات مجلس شورای اسلامی در نظام حقوق اساسی ایران با نگاهی تطبیقی‌»، فصلنامۀ علمی- پژوهشی علوم سیاسی، سال چهاردهم، شماره 55  ، صص 99-130.
  10. دبیرنیا‌، علیرضا‌ و طیبه اسدآبادی ‌(1395)، «حاکمیت مردم در اندیشۀ سیاسی غرب و اسلام ،«نظام دموکراتیک» و «نظام مبتنی بر شریعت مقدّس درقانون اساسی ایران»»‌، فصلنامۀ پژوهش تطبیقی حقوق اسلام وغرب، سال سوم، شمارۀ سوم، صص27-50.
  11. راسخ‌، محمد‌ (1386)، «مدرنیته و حقوق دینی»‌، نامۀ حقوقی، شماره دوم‌، صص3-26.
  12. رحمت الهی، حسین‌ (1388)، تحول قدرت، چاپ اول، تهران: نشر میزان.‌
  13. رحمت الهی‌، حسین‌ و امید شیرزاد‌ (1396)، کمال گرایی و بی طرفی  و آثار آن در ساختار قدرت و حقوق عمومی‌، چاپ اول، تهران: انتشارات مجد.
  14. صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1364)، جلد اول‌، چاپ اول، تهران: ادارۀ کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی.‌
  15. عباسی‌، بیژن (1393)، مبانی حقوق عمومی، چاپ اول، تهران: انتشارات دادگستر.
  16. قاضی، سید ابوالفضل (1387). بایسته­های حقوق اساسی، چاپ سی و دو، تهران: نشر میزان.
  17. کریمی‌، سارا‌ (1392)، «‌هابرماس ازفلسفۀ انتقادی تا خرد ارتباطی‌»، مجلۀ رشد آموزش علوم اجتماعی، شماره 61، صص 42-45.
  18. کوهن‌، جین (1383)، «حوزه عمومی‌، رسانه‌ها و جامعه مدنی»، ترجمۀ لیدا کاووسی‌، مجله رسانه‌، شماره59‌، صص 45-68.
  19. گرجی‌، علی اکبر‌ (1388)، در تکاپوی حقوق اساسی‌، چاپ دوم، تهران: انتشارات جنگل.
  20. گرجی، علی اکبر و امید شیرزاد‌ (1393)، «تأملی برجایگاه تکثرگرایی و تحزّب در تحقق مردم سالاری با اشاره به ایران»، فصلنامۀ علمی تخصصی کانون وکلای دادگستری فارس، شماره 7، صص 73-103.
  21. گروه مطالعات حقوق عمومی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری‌، بازنگری درقانون اساسی‌، چارچوب نظری (1383)،  اطلاع رسانی پژوهش حقوقی، شماره هفتم‌، صص 7-16.
  22. نوبهار‌، رحیم (1387)، حمایت حقوق کیفری از حوزه‌های عمومی و خصوصی، تهران: انتشارات جنگل.
  23. نوذری، حسینعلی (1381)، بازخوانی اندیشه‌های ‌هابرماس، چاپ اول، تهران: نشرچشمه.
  24. وایت‌، استیون (1380)، خرد، عدالت و نوگرایی، نوشته‌ها‌ی اخیر یورگن‌ هابرماس، ترجمۀ محمد حریری اکبری‌، چاپ اول، تهران: نشرقطره.
  25. هابرماس، یورگن ‌(1385)، «حوزۀ عمومی»، ترجمۀ جواد کارگزاری، فصلنامه حقوق عمومی‌، شماره دوم‌، صص 42-47.
  26. هابرماس، یورگن (1388)، دگرگونی ساختاری حوزۀ عمومی، ترجمۀ جمال محمدی‌، چاپ سوم، تهران: نشر افکار.
  27. هاشمی، سید محمد (1384)، حقوق بشر و آزادی‌ها‌ی اساسی، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
  28. هاشمی، سیدمحمد‌ (1369)، «بررسی تطبیقی و موضوعی بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران‌»،  مجله تحقیقات حقوقی، شماره 8‌ ، صص151-228.
  29. هیوود، اندرو (1389)، کلید واژه‌ها در سیاست و حقوق عمومی، ترجمۀ اردشیر امیر ارجمند و سید باسم موالی زاده، چاپ دوم، تهران: مؤسسه انتشارات  امیرکبیر.
  30. یزدانی‌، عباس‌ (1389)، «دین و عقلانیت در فلسفه اجتماعی ماکس وبر» ، فصلنامه معرفت‌، سال نوزدهم‌، شماره 157‌، صص 93-106.

الف-2: لاتین

  1.  Gilbert, Dirk Ulrich (2007). “Discourse ethics and Social Accountability”, Business Ethics Quarterly, Vol. 17, No. 2, pp. 187-216.
  2.  Gill, Goodwin (2006). “Free and Fair Elections”, Published by Inter-Parliamentary Union, Geneva, New expanded edition.
  3.  Habermas, J. (1999). the Inclusion of the Other, Studies in Political Theory. Cambridge: Blackwell Publishing.
  4. Taylor, Charles (1992). Modernity and the rise of the public Sphere, The lectures on human values, California: Stanford University.

CAPTCHA Image