نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حکومت، دانشگاه اسکس. انگلستان

چکیده

حقوق بشر، جهان‌شمول است و لذا به نظر می رسد که مستقل از «هویت» و «تفاوت» باشد. در سنتهای فلسفی و دینی غرب، ریشة این حقوق در اندیشه رواقیِ وحدت اخلاقی بشر و اعتقاد مسیحیت به یک خدای یکتا و جهانی، یعنی خالق جهان و انسان­های ساکن آن بوده است. بر اساس این دیدگاه، تمام انسان­ها وظایف اساسی معینی نسبت به خداوند داشتند و این امر موجب ایجاد وظایفی نسبت به همة انسان­ها بود. گرچه مسیحیان معتقدند که مسیحیت تنها دین واقعی است، اما دیدگاه مسیحیت در مورد حقوق بشر معتقد است که همه انسان­ها وظایفی مبنی بر احترام به حقوق تمام انسان­های دیگر دارند، بدون توجه به عقاید مذهبی یا هویت فرهنگ آن­ها. مفهوم نوین حقوق بشر، آنگونه که در متون سازمان ملل گنجانده شده، نسخة سکولار شده­ای از این اندیشه است: همة انسان­ها از تمام حقوق بشر برخوردارند (از جمله حق آزادی دین و مشارکت در فرهنگ جامعة خود) بدون توجه به هویت فرهنگی. اما در سال­های اخیر، این مفهوم از حقوق بشر بر این اساس به چالش کشیده شده است که نمی­تواند اهمیت اخلاقی «هویت» و «تفاوت » را به حساب آورد و در نتیجه پوششی ایدئولوژیکی برای غلبة شکل غربی خاصی از گفتمان سیاسی و اخلاقی ایجاد می نماید. این چالش حداقل در چهار بستره ایجاد گردیده است: 1) روابط بین غرب و فرهنگ­های غیر غربی؛ 2) حقوق اقلیت­ها؛ 3) حقوق ملت‌های بومی؛ 4) حقوق زنان. استدلال من این است که اندیشه حقوق بشر را می­توان با مطالبات مشروع تفاوت». سازش داد، اما این کار مستلزم نوعی بازاندیشی در این ایده است: به این ترتیب، چالش «تفاوت»، ایده حقوق بشر را بدون تضعیف آن غنا می­بخشد. در عین حال، «حوزه هایی خاکستری» وجود دارد که در آن بهترین راه برای آشتی دادن جهان‌شمولی و تفاوت را نمی­توان با تفکر نظری ایجاد نمود. محدودة لاینحلی از «تفاوت» فلسفی قابل اجتناب نیست. اما نباید این را یک مشکل جدی برای ایدة حقوق بشر دانست.

تازه های تحقیق

این مقاله توسط نویسندۀ آن به زبان انگلیسی نگاشته شده و برای اولین بار جهت انتشار در اختیار مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفید قرار داده شده است.

مرکز مطالعات حقوق بشر برای بهره برداری بیشتر خوانندگان فارسی زبان دوفصلنامۀ حقوق بشر، متن انگلیسی مقاله را به زبان فارسی ترجمه نموده و در این شماره از نشریه به چاپ می رساند. همچنین متن اصلی مقاله از نسخه انگلیسی وب سایت نشریه قابل دریافت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

On the Reconciliation of Human Rights and Cultural Difference

نویسنده [English]

  • Micheal Freeman

Emeritus Professor Department of Government, Essex University. UK

چکیده [English]

Human rights are universal, and therefore seem to be independent of ‘identity’ and ‘difference’. In the Western philosophical and religious traditions they originated in the Stoic idea of the moral unity of mankind and the Christian belief in one, unique, universal God, the creator of the Universe and its human inhabitants. According to this view, all human beings had certain fundamental obligations to God, and this entailed obligations to all human beings. Although Christians believe Christianity to be the one true religion, the Christian theory of human rights holds that all human beings have obligations to respect the rights of all other human beings, irrespective of their religious beliefs or cultural identity. The modern conception of human rights, as embodied in UN texts, is a secularised version of this idea: all human beings have all human rights (including the rights to freedom of religion and to participate in the culture of their community) irrespective of their cultural identity. In recent years, however, this conception of human rights has been challenged on the ground that it fails to take account of the moral importance of ‘identity’ and ‘difference’, and consequently constitutes an ideological disguise for the domination of a particular, Western form of moral and political discourse. This challenge has arisen in at least four contexts: 1) the relations between the West and non-Western cultures; 2) minority rights; 3) the rights of indigenous peoples; 4) the rights of women. I shall argue that the concept of human rights can be reconciled with the legitimate claims of ‘difference’, but that this requires some rethinking of the concept. In this way, the challenge of ‘difference’ enriches without undermining the concept of human rights. Nevertheless, there are ‘grey areas’, in which the best way to reconcile universality and difference cannot be determined by theoretical speculation. An irresolvable area of philosophical ‘difference’ cannot be avoided. This should not, however, be considered a serious problem for the idea of human rights.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Culture
  • Religion
  • Identity
  • Difference
  • human rights

A) Books & Journals

  1. Barry, B. (2001) Culture and Equality: An Egalitarian Critique of Multiculturalism, Cambridge: Polity Press.
  2. Brett, A. S. (2003) Liberty, Right and Nature: Individual Rights in Later Scholastic Thought, Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Buchanan, A. E. (1982). Marx and Justice: The Radical Critique of Liberalism, London: Methuen.
  4. Carrithers, M. (1992). Why Humans Have Cultures, Oxford: Oxford University Press.
  5. Chan, J. (1999). “A Confucian Perspective on Human Rights for Contemporary China”, in: J. A. Bauer and D. A. Bell (eds), The East Asian Challenge for Human Rights, pp. 37-213, Cambridge: Cambridge University Press.
  6. Donnelly, J. (1989). Universal Human Rights in Theory and Practice, Ithaca, NY: Cornell University Press.
  7. Dunn, J. (1969). The Political Thought of John Locke: An Historical Account of the Argument of the ‘Two Treatises of Government, Cambridge: Cambridge University Press.
  8. Favell, A. (1998). Philosophies of Integration: Immigration and the Idea of Citizenship in France and Britain, Basingstoke: Macmillan.
  9. Freeman, M. (2002). Human Rights: An Interdisciplinary Approach, Cambridge: Polity Press.
  10. Kymlicka, W. (1995). Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights, Oxford: Clarendon Press.
  11. Lukes, S. (1985). Marxism and Morality, Oxford: Clarendon Press.
  12. MacIntyre, A. (1981). After Virtue, Notre Dame: University of Notre Dame Press.
  13. Macpherson, C. B. (1962). The Political Theory of Possessive Individualism, Oxford: The Clarendon Press.
  14. Marshall, J. (1994). John Locke: Resistance, Religion and Responsibility, Cambridge: Cambridge University Press.
  15. Niezen, R. (2003). The Origins of Indigenism: Human Rights and the Politics of Identity, Berkeley, CA: University of California Press.
  16. Parsons, T. (1949). The Structure of Social Action: A Study in Social Theory with Special Reference to a Group of Recent European Writers, Glencoe, IL: Free Press, second edition.
  17. Phillips, A. and Rosas, A. (eds) (1995). Universal Minority Rights, Turku/Åbo and London: Institute for Human Rights, Åbo Akademi University, and Minority Rights Group (International).
  18. Risse, T., Ropp, S. C. and Sikkink, K. (eds), The Power of Human Rights: International Norms and Domestic Change, Cambridge: Cambridge University Press.
  19. Tierney, B. (1997). The Idea of Natural Rights: Studies on Natural Rights, Natural Law, and Church Law, 1150-1625, Atlanta, GA: Scholars Press.
  20. Tuck, R. (1979). Natural Rights Theories: Their Origin and Development, Cambridge: Cambridge University Press.
  21. Tully, J. (1980). A Discourse on Property: John Locke and his Adversaries, Cambridge: Cambridge University Press.
  22. Tully, J. (1993). An Approach to Political Philosophy: Locke in Contexts, Cambridge: Cambridge University Press.
  23. Tully, J. (1995). Strange Multiplicity: Constitutionalism in an Age of Diversity, Cambridge: Cambridge University Press.

CAPTCHA Image