دانشگاه مفید دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر 2423-6489 20 1 2025 06 22 Iran's Accession to the Rome Statute of the International Criminal Court: The Interplay of Ethics, Sharia, and Positive Law پیوستن ایران به اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی: تعامل میان اخلاق، شریعت و حقوق موضوعه 167 187 728466 10.22096/hr.2025.2046763.1701 FA محمد حسن مالدار پژوهشگر پسادکتری، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-0273-6439 حسن پوربافرانی دانشیار، گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0009-0003-8166-4051 زهرا شوکتی احمدآباد دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، پردیس کیش دانشگاه تهران، کیش، ایران. 0000-0003-2978-7241 Journal Article 2024 11 25 The International Criminal Court (ICC) is founded upon a set of ethical principles, including the protection of victims, the fight against international crimes and criminality, the safeguarding of global peace, security, and well-being, adherence to the fundamental tenets of criminal law, and the rejection of morally reprehensible punishments. Accordingly, the Court’s nature, structure, and mission may be regarded as an embodiment of institutionalized morality in the contemporary world—a juncture where law and ethics converge. This study, by foregrounding the ethical foundations of the ICC, seeks to address a fundamental question: what conceptual and normative obstacles have thus far prevented Iran from acceding to the Rome Statute? Without claiming exhaustive coverage, the article identifies several key concerns as impediments to accession, including the perceived incompatibility of the Court with Islamic jurisprudential principles, the lack of religious legitimacy and validity attributed to the ICC, the potential erosion of national sovereignty and political independence under the obligations of the Statute, and the necessity of revisiting state practices and policies in light of membership requirements. Nevertheless, the analysis suggests that these challenges are not insurmountable. Through a constructive engagement between ethics, Sharia, and positive law, a viable pathway for Iran’s accession to this global forum of justice may be envisioned. دیوان کیفری بین‌المللی بر پایه اصولی اخلاقی‌ همچون «پشتیبانی از ستم‌دیدگان»، «مبارزه با بزه و بزه‌کاری بین‌المللی»، «پاسداری از صلح، امنیت و آسایش جهان»، «پای‌بندی به اصول کلی و مبنایی حقوق کیفری» و «پرهیز از به‌کارگیری کیفرهای اخلاق‌ستیز» بنیان نهاده شده است. ازاین‌رو، ماهیت، ساختار و مأموریت آن را می‌توان تجسمی از «امر اخلاقی نهادینه‌شده» در جهان کنونی دانست؛ نقطه‌ای که حقوق و اخلاق به یکدیگر می‌رسند. این پژوهش با تمرکز بر بنیان‌های اخلاقی دیوان و برجسته‌سازی آن‌ها، می‌کوشد تا به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که چه انگاره‌هایی تاکنون مانع از پیوستن ایران به اساسنامه دیوان شده‌اند؟ این مقاله بدون ادعای جامعیت و مانعیت نگرانی‌هایی ازجمله «ناهم‌خوانی دیوان با با مبانی فقهی و اصول شریعت اسلامی»، «فقدان مشروعیت و اعتبار شرعی دیوان»، «کاهش اقتدار ملی و استقلال سیاسی در سایه تعهدات اساسنامه»، و «ضرورت بازنگری در رویه‌ها و کنش‌های حاکمیتی در پرتو الزامات عضویت در دیوان» را از موانع تحقق این امر برمی‌شمارد. بااین‌حال بررسی‌‌ها و تحلیل‌ها نشان می‌دهند که موانع یادشده چاره‌پذیرند و می‌توان با برقراری تعامل میان اخلاق، شریعت و حقوق موضوعه، راهِ پیوستن ایران به این بارگه‌داد را هموار کرد. https://humanrights.mofidu.ac.ir/article_728466_ef8ffa5f61ac2c5a738def796ab4597f.pdf