دانشگاه مفید دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر 2423-6489 20 1 2025 06 22 “God as a supra-moral agent: Modern Traditionalism vs Traditional Modernism” خداوند هم‌چون کنش‌گری فرااخلاقی: «سنت‌گرایی مدرن» در برابر «مدرن‌گرایی سنتی» 7 33 732535 10.22096/hr.2025.2072264.1782 FA میرسعید موسوی کریمی استاد، دپارتمان فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران. Journal Article 2025 09 20 This article examines the methodology, implications, and requirements of two competing perspectives on the relationship between God and human morality and reason: the view of "God as a supra-moral/supra-rational agent," which the author defends and terms "Modern Traditionalism," and the view of "God as a moral/rational agent," referred to as "Traditional Modernism." The article demonstrates that, contrary to common belief, it is the second view that, by equating human rules and laws with divine commands, paves the way for fundamentalism and facilitates extremist, ISIS-like interpretations of religion. Furthermore, the article shows that the Traditional Modernism perspective aligns with pre-modern methodological approaches in at least two respects. Then, through three arguments, it is shown that a fundamentalist and ISIS-like approach to divine commands is the first consequence of this view; the generalization of the audience of divine commands and prohibitions - from the infallibles to all people at all times and places - is it's second consequence; and the third consequence illustrates how Modern Traditionalism can resolve or dissolve the apparent contradictions between propositions expressing divine commands and those expressing human laws. The article concludes that the core tenet of Modern Traditionalism - namely, that the primary audience of revelation was the Prophet and the Infallibles (peace be upon them) - limits the potential for misuse of religion and offers a framework more consistent with modern rationality. در این مقاله، روش‌شناسی، پیامدها و لوازم دو دیدگاه رقیب دربارهٔ نسبت خداوند با اخلاق و عقل بشری بررسی می‌شود: دیدگاه «خداوند همچون کنشگری فرااخلاقی/فراعقلی» که نویسنده از آن دفاع می‌کند و آن را «سنت‌گرایی مدرن» می‌نامد و دیدگاه «خداوند همچون کنشگری اخلاقی/عقلی» که «مدرن‌گرایی سنتی» نامیده می‌شود. در مقاله نشان داده می‌شود که برخلاف تصور رایج، این دیدگاه دوم است که با هم‌ارز دانستن قوانین و قواعد بشری با فرامین الهی، زمینه‌ساز بنیادگرایی است و راه را برای قرائت‌های افراطیِ داعش‌وار از دین هموار می‌کند. در ادامه، مقاله نشان می‌دهد که دیدگاه مدرن‌گرایی سنتی، دست‌کم از دو جنبه با رویکردهای روش‌شناختی پیشامدرن همسان است. سپس با ارائهٔ سه استدلال نشان داده می‌شود که رویکرد بنیادگرایانه و داعش‌وار به فرامین الهی، پیامد نخستِ این دیدگاه، و تعمیم مخاطب اوامر و نواهی الهی از معصومین به همهٔ مردم در همهٔ زمان‌ها و مکان‌ها، دومین پیامد آن است. در پیامد سوم نشان داده می‌شود که چگونه سنت‌گرایی مدرن می‌تواند ناسازگاری ظاهری میان گزاره‌های حاکی از فرامین الهی و گزاره‌های حاکی از احکام بشری را حل یا منحل کند. نتیجهٔ پایانی مقاله این است که سنت‌گرایی مدرن مبنی بر اینکه مخاطبان اصلی وحی، پیامبر و معصومان(ع) بوده‌اند، امکان سوءاستفاده از دین را محدود می‌کند و چهارچوبی هماهنگ‌تر با عقلانیت مدرن ارائه می‌دهد.

https://humanrights.mofidu.ac.ir/article_732535_fb44d98917431541ef84b373ef7e906f.pdf