حقوق استخدامی «اقلیتهای جنسی» در ایران؛ تحلیل از دیدگاه حقوق بشر

مولائی, آیت

doi:10.22096/hr.2021.132019.1235

حقوق استخدامی «اقلیتهای جنسی» در ایران؛ تحلیل از دیدگاه حقوق بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

آیت مولائی

استادیار گروه حقوق. دانشکده حقوق و علوم اجتماعی. دانشگاه تبریز. تبریز. ایران

10.22096/hr.2021.132019.1235

چکیده

از گذشته های دور تاریخ، «اقلیت های جنسی» از جمله واقعیات حاکم بر جوامع انسانی بوده اند و در ساحت حقوق، در سایه تحولات حقوق بشری، این مقوله «قدیم» به موضوعی «جدید» تبدیل شده است. در برداشت مدرن، حقوق به دنبال ترسیم فضایی برای «حقبنیان»ی انسان، نظیر «اقلیت های جنسی» بوده است. از جمله حقوق این اقلیت ها، «حقوق استخدامی» آنهاست که در این مقاله به بحث گذاشته شده است و با استفاده از روش تحقیق: توصیفی ـ تحلیلی، چنین نتیجه گرفته شده است، نخست؛ دیدگاه نظام حقوقی ایران راجع به اقلیت های جنسی، نگاه: «پذیرش یا رد مطلق» حقوق آنها نیست. دوم؛ در هیچ سند استخدامی، به ممنوعیت یا مجاز بودن استخدام اینگونه شهروندان تصریح نشده است. سوم؛ به استناد اسناد عام قانونی، برخی از اقلیت های جنسی، همجنسگرایان، بر اساس احکام دینی و تحت شرایطی، محکوم به «اعدام» هستند. بنابراین حقوق استخدامی آنها از اساس فاقد موضوعیت است. چهارم؛ نظام حقوقی ایران در میان اقلیتهای جنسی، فقط به تراجنسیتی ها نگاه نسبتاً مثبتی دارد و در اسناد قانونی، برای آنها ممنوعیتی از حیث استخدام پیشبینی نشده است. پنجم؛ از دیدگاه حقوق بشر، امروزه محدودیت ها و ممنوعیت های مستقیم و غیرمستقیمِ پیش بینی شده برای اقلیت های جنسی در نظام حقوقی ایران، محل چالش جدی است.

کلیدواژه‌ها

اقلیت‌های جنسی

حقوق بشر

حقوق استخدامی

ترا‌جنسیتی‌ها

همجنس‌گرایان

عنوان مقاله English

Employment Rights of "Sexual Minorities" in Iran; Analysis from a Human Rights Perspective

نویسنده English

Ayat Mulaee

Assistant Professor of Law, Faculty of Law and Social Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran.

چکیده English

From time immemorial, “sexual minorities” have been a reality in human societies. In the field of law, in the light of human rights developments, this “old” category has become a “new” issue. In the modern sense, law seeks to create a space for human “founders”, including “sexual minorities”. Among the rights of these minorities is their “employment rights” discussed in this article and using the research method: descriptive-analytical, such a conclusion has been reached, first; The view of the Iranian legal system regarding sexual minorities is not one of “absolute acceptance or rejection” of their rights. Second; No employment document specifies whether such citizens are prohibited or allowed to be employed. Third; According to general legal documents, some sexual minorities, homosexuals, are sentenced to “death” according to religious rulings and under certain conditions. Therefore, they cannot be offered employment rights. Fourth; The Iranian legal system among sexual minorities only has a relatively positive view of the transsexuals and the legal documents do not prohibit them in terms of employment. Fifth; From a human rights perspective, the direct and indirect restrictions and prohibitions imposed on sexual minorities in the Iranian legal system are a serious challenge today.

کلیدواژه‌ها English

Sexual Minorities

Human Rights

Employment Rights

the Transsexuals

Homosexuals

الف) کتب و مقالات

الف-1: فارسی
1. آشوری، داریوش (1373)، دانشنامه سیاسی، چاپ ششم، تهران: انتشارات مروارید.
2. شوالیه، ژاک (1396)، دولت پسامدرن، ترجمه سیدمجتبی واعظی، تهران: انتشارات مجد.
3. قاری سید فاطمی، سید محمد (1380)، «تحلیل مفاهیم کلیدی حقوق بشر معاصر حق، تعهد، آزادی، برابری و عدالت»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 33 و 34، صص 209- 265.
4. قاری سید فاطمی، سید محمد (1387)، «تحول گفتمانی: حقها و آزادیهای معلولان در آیینه حقوق بشر معاصر»، پژوهشهای حقوقی، شماره 13، صص 185- 208.
5. گای، ماری (1399)، شهروند در تاریخ اندیشه غرب، ترجمه عباس باقری، تهران: نشر فرزان روز.
6. کاستلز، استفان و الستر دیویدسون (1383)، شهروندی و مهاجرت، ترجمه فرامر تقی لو، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
7. کانت، ایمانوئل (1397)، فلسفه فضیلت، ترجمه منوچهر صانعی درهبیدی، تهران: انتشارات نقش و نگار.
8. هیوود، آندره (1383)، مقدمه نظریه سیاسی، مترجم عبدالرحمن عالم، چاپ اول، تهران: نشر قومس.
الف-2: عربی
1. مقدس اردبیلی (بیتا)، زبده البیان فی أحکام القرآن، جلد 1، تهران: المکتبه المرتضویه لإحیاء الآثار الجعفریه.
الف-3: لاتین
1. Malberg, carre de (1920). Participation a La Theorie Generale de L’Etat, Vol. 1, Paris: Dalloz.
2. Nash, Kate (2009). “Between Citizenship and Human Right”, Sociology December, Vol. 43, No. 6, pp. 1067-1083.
3. Richardson, Justin (1999). “Response: Finding the Disorder in Gender Identity Disorder”, Harvard Review of Psychiatry, Vol. 7, Issue 1, pp. 43-50.
ب) اسناد

ب ـ1: داخلی
1. آئین‌نامه اجرایی قانون گزینش کشور، 1377.
2. قانون رسیدگی به تخلفات اداری، 1371.
3. قانون استخدام کشوری، 1345.
4. قانون مدیریت خدمات کشوری، 1386.
5. قانون تسری قانون گزینش معلمان و کارکنان آموزش و پرورش به کارکنان سایر وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و مؤسسات و ‌شرکت‌های دولتی، 1374.
6. قانون مجازات اسلامی، 1392.
7. قانون حمایت از خانواده، 1391.
ب ـ2: بینالمللی

- International Convent on Economic, Social and Cultural Rights, 1966.

- International Covenant on Civil and Political Rights, 1966.

پ) وبسایتها

“Androgyny”, last visited: 8/16/2020. https://www.merriam-webster.com/dictionary/androgyny.