تحلیل انتقادی مکتب رایزنی در گفتمان حقوق بشر معاصر؛ با تأکید بر آراء جان راولز و یورگن هابرماس

نیکوی بندری, حسین

doi:10.22096/hr.2020.110312.1148

تحلیل انتقادی مکتب رایزنی در گفتمان حقوق بشر معاصر؛ با تأکید بر آراء جان راولز و یورگن هابرماس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

حسین نیکوی بندری

کارشناس ارشد حقوق بشر، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران،

10.22096/hr.2020.110312.1148

چکیده

در گفتمان حقوق بشر معاصر چهار مکتب را می‌توان شناسایی نمود که عبارت‌اند از مکتب حقوق طبیعی، مکتب اعتراض، مکتب رایزنی و مکتب گفتمان. این جستار به تحلیل انتقادی مکتب رایزنی در گفتمان حقوق بشر معاصر اختصاص دارد. مکتب رایزنی بیش از همه وامدار نظریات دو تن از مهم‌ترین اندیشمندان دوران معاصر یعنی یورگن هابرماس و جان راولز در فلسفه سیاسی است. این دو متفکر گفتگو و رایزنی را هرچند با برداشت و رویکردی متفاوت، از مهم‌ترین ابزارهای دستیابی به اجماع و همدلی در امور هنجاری در جوامع بشری می‌دانند. پرسش اساسی این است که آیا همان‌گونه که این دو اندیشمند می‌پندارند، گفتگو و رایزنی ابزار رسیدن به اجماع در مورد حق‌های بشری و ارزش‌های اخلاقی است؟ این جستار به روش تحلیل انتقادی صورت گرفته است. ازجمله نتایج تحقیق اینکه مشورت و گفتگو در مواردی ممکن است نه‌تنها به توافق و اجماع منجر نشود بلکه به نتایجی همچون یکسان‌سازی اقلیت‌ها و تحمیل ارزش‌های خاصی بر ارزش‌های دیگر و یا سلطه اکثریت بر اقلیت منجر شود.

کلیدواژه‌ها

حقوق بشر

مکتب رایزنی

یورگن هابرماس

جان راولز

گفتگو

مشورت

عنوان مقاله English

Critical Analysis of the Deliberative School in Contemporary Human Rights Discourse with an Emphasize on John Rawls and Jürgen Habermas Thoughts

نویسنده English

Hossein NikuyBandari

Master of Human Rights, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

چکیده English

In the contemporary human rights discourse, four schools of thought can be identified, including the Natural Law School, the Protest School, the Deliberative School, and the Discourse School. This essay is devoted to critical analysis of the Deliberative School in contemporary human rights discourse. The Deliberative School is most trusted by the views of two of the most important contemporary thinkers, Jürgen Habermas and John Rawls, in political philosophy. These two thinkers consider dialogue and counseling as one of the most important tools for achieving consensus and empathy in normative affairs in human societies, albeit with different perceptions and approaches. The basic question here is whether, as the advocates of the Deliberative School think, dialogue and consultation are the means for reaching a consensus on human rights and moral values? Deliberation and dialogue in some cases may lead not only to consensus but also to results such as assimilation of minorities and imposing certain values on other values or domination of the majority on the minority.

کلیدواژه‌ها English

Human Rights

Deliberative School

Jürgen Habermas

John Rawls

dialogue

deliberation

الف) کتب و مقالات

الف-1: فارسی
- خراسانی، شرف الدین (1376)، از برونو تا کانت؛ ‌طرحی از برجسته ترین چهره‌های فلسفی دوران‌های جدید، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
- سالیوان، راجر (1389(، فلسفۀ اخلاق کانت، ترجمۀ عزت الله فولادوند، تهران: طرح نو.
- شفرز، برنهارد (1383)، مبانی جامعه‌شناسی جوانان، ترجمۀ کرامت الله راسخ، تهران: نشر نی.
- عباسپور، ابراهیم (1390)، «بررسی روش شناسی نظریه «کنش ارتباطی» هابرماس با رویکرد انتقادی»، معرفت اجتماعی، شماره 6، صص 35 -64.
- فروند، ژولین (1368)، جامعهشناسی ماکس وبر، ترجمۀ عبدالحسین نیک‌گهر، تهران: رایزن.
- کانت، ایمانوئل (1393)، طرحی فلسفی به سوی صلح ابدی، ترجمۀ باقر پرهام، بی‌جا: انتشارات توانا.
- کریچلی، سایمون (1385)، دیکانستراکشن و پراگماتیسم، ترجمۀ شیوا رویگریان، تهران: گام ‌نو.
- مک کارتی، تامس (1383)، «آگاهی اخلاقی و کنش ارتباطی (کندوکاوی در آرای اخلاقی هابرماس)»، ترجمۀ بهزاد حمیدیه، راهبرد، شماره 33، صص 369 – 376.
الف-2: لاتین
- An-na'im, A. A. (2008). Islam and the Secular State, Cambridge, Massachusetts and London, England, Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Baxi, U. (2006). The Future of Human Rights, Oxford, New York: Oxford University Press.
- Brown, W. (1995). States of Injury, Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
- Cruft, R. and Massimo Renzo. (2015). Philosophical Foundations of Human Rights, London: Oxford University Press.
- Dembour, M. B. (2006). Who Believes in Human Rights? Cambridge: Cambridge University Press.
- Dembour, M. B. (2010). “What Are Human Rights? Four Schools of Thought”, Human Rights Quarterly, 32, No. 1, pp. 1-20.
- Donnelly, J. (1989). Universal Human Rights in Theory & Practice, Ithaca and London: Cornell University Press.
- Douzinas, C. (2000). The End of Human Rights, Oxford: Hart Publishing.
- Douzinas, C. (2007). Human Rights and Empire: The Political Philosophy of Cosmopolitanism, Abingdon, UK and New York, USA: Rutledge-Cavendish.
- Gewirth, A. (1985). “Why There Are Human Rights”, Social Theory and Practice, 11, pp. 235-248.
- Gewirth, A. (1996). The Community of Rights, Chicago, London: the University of Chicago Press.
- Habermas, J. (1990). Moral Consciousness and Communicative Action, Cambridge, Maldon: Polity Press.
- Habermas, J. (1993). Justification and Application, trans. C. Cronin, Cambridge, MA: MIT Press.
- Habermas, J. (1994). “Human Rights and Popular Sovereignty: The Liberal and Republican Versions”, Ratio Juris, 7, pp. 1-13.
- Habermas, J. (1996). Between Facts and Norms, Cambridge, Malden: Polity Press.
- Habermas, J. (2010). “The Concept of Human Dignity and the Realistic Utopia of Hman Rights”, Meta Philosophy, 41, pp. 464-480.
- Habermas, J. and William Rehg. (1998). “Remarks on Legitimation through Human Rights”, Philosophy & Social Criticism, 24, issue: 2-3, pp.157-171.
- Haule, R. R. (2006). “Some Reflections on the Foundation of Human Rights; Are Human Rights an Alternative to Moral Values”, Max Planck yearbook of United Nations Law, 10, pp. 367-395.
- Husak, D. (1984). “Why There Are No Human Rights”, Social Theory and Practice, 10, pp. 125-141.
- Ingram, D. (2004). Rights, Democracy, and Fulfillment in the Era of Identity Politics, Lanham, Boulder, New York, London, Oxford: Rowman & Littlefield Publishers.
- Ingram, D. (2009). “Of Sweatshops and Subsistence: Habermas on Human Rights”, Ethics & Global Politics, 2, No. 3, pp. 193-217.
- MacIntyre, A. (1985). After Virtue, A study in Moral Theory, London: Duckworth.
- Nickel, J. W. (1987). Making Sense of Human Rights, Berkeley: University of California Press.
- Nickel, J. (1994). “Rethinking Rawls's Theory of Liberty and Rights”, Chi.Kent. L. Rev., No. 69, pp. 763-785.
- O'Manique, J. (1990). “Universal and Inalienable Human Rights: A Search for Foundations”, Human Rights Quarterly, 12, pp. 465-485.
- Parekh, B. (2000). Rethinking Multiculturalism, Basingstoke, New York: Palgrave.
- Parekh, B. (2008). A New Politics of Identity; Political Principles for an Interdependent World, New York: Palgrave Macmillan.
- Rawls, J. (2002). The Law of Peoples, Cambridge, Massachusetts, London: Harvard University Press.
- Rawls, J. (1996). Political Liberalism, New York: Colombia University Press.
- Waitr, J. J. (2006-2007). “Civic Education for Human Rights”, The Journal of the Central European Political Science Association,2, No. 2, pp. 95-102.