دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر

دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر

غیرقابل دفاع بودن نظریه فقهی عدم احترام عرضِ مخالف در فقه امامیه با تاکید بر آموزه های کرامت مدار حقوق بشر اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قاین، ایران.
چکیده
در چند قرن اخیر متأخر ، نظریه‌ای در میان برخی از فقیهان امامیه پدیدار شده است که مطابق آن، در پاره-ای از احکام شرعی، اصل بر عدم مصونیت و عدم احترام عِرض دگراندیشان مذهبی(غیرشیعیان) است که در ادبیات فقهی از آنها تعبیر به «مخالف» می‌شود. نیک‌پیداست که وجود چنین نگاه و رویکردی با آموزه‌های حقوق بشر اسلامی در تعارض بوده، و تصویری ضدبشری رماننده از مکتب امامیه ارائه می‌دهد؛ لذا ضرورت بازخوانی مستندات ادعایی دوچندان می‌شود. با عنایت به اهمیت بحث، جستار حاضر با اتخاذ شیوه توصیفی و تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه‌ای، ادله ارائه شده توسط این دسته از فقیهان را مورد در مطالعه قرار داده و پس از تبیین و تحلیل آنها، چنین نتیجه گرفته است که ادله ادعایی فاقد وجاهت فقهی لازم بوده و یارای اثبات چنان دیدگاهی را ندارند؛ بنابراین مقتضای قواعد اولیه باب، لزوم احترام و پاسداشت عرض و آبروی تمامی اهل شریعت بوده و هرگونه خروج از این اصل اولی، احتیاج به بیان و دلیل شرعی معتبر خواهد داشت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

“The Indefensibility of the Jurisprudential Theory of Disrespecting the Opposite Opinion in the Imami Jurisprudence with Emphasis on the Dignity-based Teachings of Islamic Human Rights”

نویسنده English

Ali Mohamadian
Assistant Professor, Faculty of Humanities, Bozorgmehr Qaenat University, Qaen, Iran.
چکیده English

In recent centuries, a theory has emerged among some Imami jurists that some Shari'a rulings are based on the principle of lack of immunity and lack of respect for the beliefs of religious dissenters (non-Shi'ites), which is interpreted in jurisprudential literature as “opposite.” This theory, however, contradicts the teachings of Islamic human rights and presents a repellent, inhumane image of the Imami school. The need to re-read the alleged evidence is therefore doubled. Given the paramount importance of this issue, the present research adopts a descriptive and analytical method, utilizing library resources to scrutinize the arguments presented by these jurists. After explaining and analyzing their evidence, the study concludes that the claimed argumentations lack the necessary jurisprudential validity and are insufficient to substantiate such a viewpoint; therefore, the requirement of the basic rules is the need to respect and protect the honor and dignity of all Sharia people, and any violation from this first principle will require a valid shar’i statement and reason.

کلیدواژه‌ها English

Respect
Opponent
Islamic human rights
Imami jurisprudence
سیاهه منابع
الف-منابع فارسی و عربی:
قرآن کریم.
نهج البلاغة.
ابن بابویه قمى، ابوجعفر محمد بن على. من لایحضره الفقیه. قم: مؤسسة النشر الإسلامی، 1404ق.
اردبیلی، احمد بن محمد. مجمع الفائدة و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان. قم: نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق.
اردبیلی، احمد بن محمد. زبدة البیان فی أحکام القرآن. تهران: المکتبه الجعفریه، [بی‌تا].
انصاری، مرتضی‌ بن محمدامین. کتاب المکاسب. قم: سمینار بزرگداشت شیخ انصاری، ۱۴۱۵ق.
آملی، محمدتقی. مصباح‌الهدی فی شرح العروة‌الوثقی. تهران: دفتر مؤلف، ۱۳۸۰ق.
بحرانی، یوسف‌ بن احمد. الحدائق الناضره. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۵ق.
تبریزی، راضی. تحلیل الکلام فی فقه الإسلام. تهران: امیر قلم، ۱۴۱۳ق.
جعفری تبریزی، محمدتقی. رسائل فقهی. تهران: مؤسسۀ منشورات کرامت، ۱۴۱۹ق.
جعفریان، رسول. تاریخ تشیع در ایران. تهران: نشر علم، ۱۳۸۷ش.
جوادی آملی، عبدالله. کرامت در قرآن. تهران: مرکز نشر فرهنگی رجا، ۱۳۶۶ش.
حائری، عبدالهادی. «آیا خواجه طوسی در یورش مغولان به بغداد نقشی داشته است؟»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد، شماره ۳۴ (پاییز و زمستان ۱۳۶۳): ۴۷۹-۵۰۲.
حرّعاملی، محمد بن حسن. وسائل الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ق.
حسنی، علی‌اکبر. «علل پنهانی حمله مغول به ایران و سقوط بغداد»، درسهایی از مکتب اسلام، شماره ۹ (پاییز ۱۳۸۰): ۲۹-۳۴.
خمینی، روح‌الله. تحریرالوسیلة. قم: مؤسسه مطبوعات دارالعلم، ۱۴۱۸ق.
خمینی، روح‌الله. کتاب الطهاره. تهران: مؤسسه نشر آثار امام خمینی، ۱۴۲۱ق.
خویی، ابوالقاسم. مصباح الفقاهة(المکاسب). ۷ جلد، [بی‌جا]، [بی‌تا].
روحانی، سید محمدصادق. منهاج الفقاهة. قم: انوار الهدی، ۱۴۲۹ق.
سبحانی تبریزی، جعفر. الحج فی الشریعة الإسلامیة الغراء. قم: مؤسسه امام صادق، ۱۴۲۴ق.
شهید ثانی، زین‌الدین. الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه. قم: داوری، ۱۴۱۰ق.
صدر، سید محمدباقر. الفتاوی الواضحة وفقاً لمذهب أهل البیت(ع). بیروت: دارالتعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.
طب‍اطب‍ائ‍ی ک‍رب‍لائ‍ی. ع‍ل‍ی‌بن‌م‍ح‍م‍دع‍ل‍ی. ریاض المسائل. قم: مؤسسه آل‌البیت، ۱۴۱۸ق.
طباطبایی قمّی، تقی. عمدة المطالب فی التعلیق علی المکاسب. قم: کتابفروشی محلاتی، ۱۴۱۳ق.
طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر نشر اسلامی، ۱۴۱۷ق.
طبرسی، فضل‌ بن حسن. جوامع الجامع. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.
طوسی، محمد بن حسن. تهذیب الأحکام. تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
عاملی، سید جواد موسوی. مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۹ق.
علامه حلّی، حسن‌ بن یوسف. رجال العلامه. نجف: منشورات المطبعة الحیدریة، ۱۳۸۱ق.
علوی، عادل. القول الرشید فی الاجتهاد و التقلید. قم: کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی(ره)، ۱۴۲۱ق.
فاضل مقداد، مقداد بن عبداللّه سیوری. کنز العرفان فی فقه القرآن. قم: مرتضوی، ۱۴۲۵ق.
فنایی، ابوالقاسم. اخلاق دین‌شناسی. تهران: نگاه معاصر، ۱۳۹۴ش.
فیومی، احمد بن محمد. المصباح المنیر. قم: منشورات دارالرضی، ۱۴۱۲ق.
قزوینی، علی موسوی. ینابیع الأحکام. قم: دفتر نشر اسلامی، ۱۴۲۴ق.
کاشف الغطاء، شیخ جعفر. کشف الغطاء. قم: دفتر نشر اسلامی، ۱۴۲۲ق.
کلینی، محمد بن یعقوب. الکافی. تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. بحارالأنوار. بیروت: مؤسسة الطبع و النشر، ۱۴۱۰ق.
مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. مرآة العقول. تهران: دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۰۴ق.
مغنیه، محمدجواد. تفسیر الکاشف. تهران: دارالکتب الإسلامیة، ۱۴۲۴ق.
مکارم شیرازی، ناصر. أنوار الفقاهة-کتاب الخمس و الأنفال. قم: انتشارات مدرسه امام علی(ع)، ۱۴۱۶ق.
مکارم شیرازی، ناصر. أنوار الفقاهه(کتاب التجاره). قم: انتشارات مدرسه امام علی(ع)، ۱۴۲۶ق.
منتظری، حسینعلی. حکومت دینی و حقوق انسان. قم: ارغوان دانش، ۱۴۲۹ق.
منتظری، حسینعلی. مجازات‌های اسلامی و حقوق بشر. قم: ارغوان دانش، ۱۴۲۸ق.
موسوی اردبیلی، عبدالکریم. فقه الحدود و التعزیرات. قم: الجامعة المفید، ۱۴۲۷ق.
نجاشی، احمد بن علی. رجال النجاشی. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۰۷ق.
نجفی، محمدحسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار إحیاءالتراث العربی، ۱۴۰۴ق.
نراقی، احمد بن محمد. عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام. قم: دفتر تبلیغات، ۱۴۱۷ق.
هاشمی شاهروی، سید محمود و دیگران. فرهنگ فقه. قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی، ۱۴۲۶ق.
یزدی، سید م‍ح‍م‍دک‍اظم‌بن‌ع‍ب‍دال‍ع‍ظیم. العروة الوثقی. بیروت: مؤسسة الأعلمی، ۱۴۰۹ق.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.