دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر

دوفصلنامۀ بین‌المللی حقوق‌بشر

تبعیض جنسیتی: از سلفی‌گری تا جرمی علیه بشریت با تاکید بر پرونده الحسن در دیوان کیفری بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشیار، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
چکیده
امروزه، حقوق بشر تبعیض‌های جنسیتی را با هر رنگ و بویی و در هیچ لباسی برنمی‌تابد. شاهد این سخن، تعقیب کیفری «الحسن» در دیوان کیفری بین‌المللی است. وی به علت اعمال تبعیض‌های جنسیتی علیه زنان از جمله تجاوز، ازدواج اجباری و تعقیب و آزار آنها به‌واسطه تحمیل قوانین و دستورات مغایر با آزادی‌های اساسی، متهم به جنایت علیه بشریت شده است. نتایج این پژوهش توصیفی - تحلیلی نشان می‌دهد که رفتارهای الحسن در مقام رئیس پلیس اسلامی انصارالدین، شرایط لازم برای تحقق جنایت علیه بشریت را دارد. با بازخوانی این پرونده، این سؤال مطرح می‌شود که مگر اجرای احکام اسلامی می‌تواند هم‌زمان دربردارنده عناصر جنایت علیه بشریت باشد؟ به نظر می‌رسد رفتارهای برخی از گروه‌های شبه‌نظامی مسلمان مانند انصارالدین، به دلیل وجود عناصر زمینه‌ای، مادی و معنوی می‌تواند مصداق جنایت علیه بشریت باشد. با این توضیح که این رفتارها، تنها جلوه‌ای از قرائتی خشن و افراطی از دین است که منافی مقاصد آن می‌باشد. هرچند که نمی‌توان آن را به همه کشورهای مسلمان نسبت داد، اما، بازخوانی این پرونده می‌تواند برای همه حکومت‌های اسلامی تا اندازه فراوانی آموزنده باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Gender Discrimination: From Salafism to Crimes Against Humanity with Emphasis on the Al-Hassan Case in the International Criminal Court

نویسندگان English

Mohammad hasan Maldar 1
hassan poorbafrani 2
seyyedeh negin hassanzadeh khabbaz 3
1 Ph.D in criminal law and criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor of Criminal Law and Criminology, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
3 Ph.D Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

Nowadays, gender discrimination is not tolerated in any form as it goes against human rights. A testament to this is the conviction of “Al-Hassan” at the International Criminal Court.. He was accused of committing crimes against humanity for committing gender-based discrimination against women, including rape, forced marriage, and persecution of women and girls through the imposition of laws and directives that violated their fundamental freedoms. This study indicates that Al-Hassan’s actions in his position as the head of the Islamic police in Ansar al-Din meet the criteria for crimes against humanity. Reexamining this case raises the question of whether the enforcement of Islamic laws can involve the elements of crimes against humanity to cooccur. It appears that the actions of some Muslim militia groups, such as Ansar al-Din, could constitute a crime against humanity due to the presence of causation, actus reus, and mens rea elements. These behaviors are mere manifestations of a harsh and extremist interpretation of religion that contradicts its true purposes. While this cannot be attributed to all Muslim countries, reexamining this case can provide valuable insights for all Islamic governments.

کلیدواژه‌ها English

Gender discrimination
Crimes against humanity
Al-Hassan case
Salafism
violence against women
International Criminal Court
  1. سیاهه منابع

    الف- منابع فارسی:

    قرآن کریم.

    آخوندان، الهام. «حمایت‌های ویژه از زنان در معاهدات عام بین‌الملل»، فصلنامه مطالعاتی صیانت از حقوق زنان ۱، شماره ۳ (بهار ۱۳۹۵): ۱۴-۳۱.

    ابن‌تیمیه، احمد‌بن‌عبدالحلیم. شرح العمده فی بیان مناسک الحج و العمره. جلد ۱. ریاض: مکتبه الحرمین، ۱۴۰۹ق.

    الهی خراسانی، علی. قاعده فقهی عدالت. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۳۹۲.

    الهی خراسانی، علی. جستارهایی در مقاصد شریعت. تهران: نگاه معاصر، ۱۳۹۹.

    ایمانی، علی، و ولی‌محمد احمدوند. «تبیین جایگاه زن در اندیشه جریان‌های سلفی معاصر»، اندیشه نوین دینی ۱۷، شماره ۶۴ (بهار ۱۴۰۰): ۱۷۱-۱۹۲.

    بنا، حسن. مجموعه رسائل الإمام الشهید حسن البنا. اسکندریه: دار الدعوه، ۱۴۲۳ق.

    پوربافرانی، حسن. حقوق جزای بین‌الملل. تهران: نشر جنگل، ۱۴۰۲.

    حائری، سید کاظم، عباسعلی عمید زنجانی، سید حسن مرعشی شوشتری، ابوالقاسم گرجی، ناصر مکارم شیرازی، حسین مهرپور، محمدهادی معرفت، و سید محمد موسوی بجنوردی. «اقتراح»، نقد و نظر ۲، شماره ۵ (زمستان ۱۳۷۴): ۱۰- ۷۹.

    حر عاملی، محمدبن‌حسن. وسائل الشیعه. جلد ۲۷. چاپ اول. قم: مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث، ۱۴۰۹ق.

    ذاکرحسین، محمدهادی. «دیوان کیفری بین‌المللی و انتخاب وصف منصفانه برای ازدواج اجباری»، دوفصلنامه بین‌المللی حقوق بشر ۱۷، شماره ۳۳ (بهار و تابستان ۱۴۰۱): ۹۷- ۱۱۶.

    ذاکرحسین، محمدهادی. «گرسنگی دادن غیرنظامیان به‌مثابه جنایت جنگی»، پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی ۹، شماره ۱۸ (پاییز و زمستان ۱۴۰۰): ۲۲۷-۲۵۲.

    سروش، عبدالکریم، محمد مجتهد شبستری، مصطفی ملکیان، و محسن کدیور. سنت و سکولاریزم. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط، ۱۳۸۴.

    شبث، ویلیام. مقدمه‌ای بر دیوان کیفری بین‌المللی. ترجمه سید محمدباقر میرعباسی و حمید الهوئی نظری. تهران: نشر جنگل، ۱۳۸۴.

    شریف الرضی، ابوالحسن محمدبن‌حسین. نهج البلاغه. قم: دارالفکر، ۱۳۸۶.

    صدوق، ابوجعفر محمدبن‌علی. من لایحضره الفقیه. جلد ۳. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳ق.

    طوسی، محمدبن‌حسن. تهذیب الأحکام. جلد ۹. تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.

    عثیمین، محمدبن‌صالح. مجموع فتاوی و رسائل فضیله. جلد ۱۰. ریاض: دارالوطن، ۱۴۱۳ق.

    عثیمین، محمدبن‌صالح. الضیاء الالمع من الخطب الجوامع. ]بی‌جا[: مؤسسه الشیخ محمدبن‌صالح العثیمین الخیریه، ]بی‌تا[.

    علامه حلی، حسن‌بن‌یوسف. تذکره الفقهاء. جلد ۲. قم: مؤسسه آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث، ۱۴۱۴ق.

    علی‌اکبریان، حسنعلی. قاعده عدالت در فقه امامیه (گفتگو با جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه). قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۶.

    فضائلی، مصطفی. «کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان و شروط کلی وارد بر آن». مجله حقوقی بین‌المللی ۲۳، شماره ۳۴ (بهار و تابستان ۱۳۸۵): ۵۷- ۱۱۰.

    فنایی، ابوالقاسم. اخلاق دین‌شناسی - پژوهشی در باب مبانی اخلاقی و معرفت‌شناسانه فقه. تهران: نگاه معاصر، ۱۳۹۵.

    کلینی، ابوجعفر. الکافی. جلد ۵. تهران: دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۶۷.

    مجلسی، محمدباقر. بحارالأنوار. جلد ۲. بیروت: مؤسسه الطبع و النشر، ۱۴۱۰ق.

    موسوی خمینی، روح‌الله. کتاب البیع. جلد ۲. قم: موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، ]بی‌تا[.

    ب- منابع لاتین:

     

    Cassese, Antonio. International Criminal Law. New York: Oxford University Press, 294-295.

    Cryer, Robert, Darryl Robinson, and Sergey Vasiliev. An introduction to International Criminal Law and Procedure. Cambridge: Cambridge University Press, 2010.

    Kittichisaree, Kriangsak. International Criminal Law. New York: Oxford University Press, 2005.

    ICTR. Clement Kayishema and Obed Ruzindana, Judgement. Case No. ICTR-95-1-T, 21 May 1999.

    ICTR. Ferdinand Nahimana; Jean-Bosco Barayagwiza; Hassan Ngeze cases. Appeals Chamber, Case No. ICTR-99-52-A, 28 November 2007.

    ICTY. Zejnil Delalić, Zdravko Mucić, Hazim Delić and Esad Landžom cases. Judgment, case no. IT-96-21-T, 16 Nov 1998.

    SCSL. Alex Tamba Brima, Brima Bazzy Kamara, and Santigie Borbor cases. Appeals Chamber, Case No. SCSL-2004-16-A, 22 February 2008.

    ICTR. Jean-Paul Akayesu cases, Judgment. Case No. ICTR-96-4-T, 2 Sep 1998.

    ICC, Al Hassan case (Case Information Sheet). ICC-01/12-01/18, August 2023.

    1. Al Hassan case. La Chambre Préliminaire I, No. ICC-01/12-01/18, 13 November 2019.

     

    ج- وب‌سایت‌ها:

    ICC (A). “Al Hassan case: Trial Chamber X,” last modified June 26, 2024, 2023, No. ICC-01/12-01/18, https://www.icc-cpi.int/sites/default/files/CourtRecords/0902ebd1808b650c.pdf

    ICC (B). “Al Hassan case: ICC Pre-Trial Chamber I confirm charges of war crimes and crimes against humanity and commits suspect to trial.” last modified February 6, 2023. https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=pr1483#_blank.

    ICC (C). “Statement of the Prosecutor of the International Criminal Court, Fatou Bensouda, at the opening of the trial in the case against Mr. Al Hassan Ag Abdoul Aziz Ag Mohamed Ag Mahmoud.” last modified February 6, 2023. https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=200714-otp-statement-al-hassan.

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.